Ebu Hureyre'nin 5374 hadis rivayet etmesi şaşılacak bir şey mi?

Mustağriplerin Göremediği

Ebu Hureyre’nin (r.a.) Allah Resulü (s.a.v.) ile olan üç yıllık birlikteliğe 5374 hadis sığdırması olağan üstü bir hadise değildir. Çünkü o devir insanları içerisinde daha kısa zamanda O’ndan kat be kat daha fazla metin ezberleyenler vardır. Nitekim kitaplarda uzun şiirleri bir defada hıfzeden nice şahsiyetlerin hatıraları mevcuttur. Ebu Bekir’in (r.a.) nesep bilgisi, Aişe’nin (r.ah.) şiir birikimi, Hammad’ın eyyam-ı arab malumatı(Hayreddin Zirikli, el-A’lam, Kahire, 1954, II, 301) karşısında Ebu Hureyre’nin (r.a.) üç yıla sığdırdığı nedir ki? Sonra, klasik usulde bir medrese talebesi dahi kısa zamanda Nahiv’de“Elfiye”yiAkaid’te“Emali”yiHadis Usulünde; “el-Menzumet’ul-Beykuniyye”yiFuru’fıkıhta “Kuduri”yi … ezberler, öyle icazet alırdı. Moritanya’da bu gün bile onlarca Kütüb-i Sitte hafızı vardır. Yazarın Ebu Hureyre (r.a.) ile Raşid Halifeler arasında yaptığı oranlamayı medrese müfredatı ile Ebu Hureyre (r.a.) arasında yaptığınızda göreceksiniz ki üç yılda ezberlenen 5374 hadis, altı ayda bir acem tarafından ezberlenen 6666 ayete nispetle (şöhretinden dolayı bu rakam kullanılmıştır.) hiç de hayreti mucip değildir.

Rivayetlerin çokluğuna hafıza açısından bakıldığında, Ebu Hureyre’nin (r.a.) beş bin küsur hadisi rivayet etmesi makuldür. Fakat bütün bu makuliyet içerisinde sadece Ebu Hureyre’ye (r.a.) ait bir takım hususiyetler vardır ki; onlar hesaba katıldığında rivayetlerin bilinen sayıdan aşağıda olmasında bir olağan üstülük olmaktadır. Çünkü Ebu Hureyre’nin (r.a.) üç yıl Allah Resulü (s.a.v.) ile birlikte olması, Suffe’nin başkanı sıfatıyla Efendimiz’le (s.a.v.) sürekli irtibat kurması, hadis tahsili için aç karnına taş bağlayıp Peygamber’in gündemini takip etmesi, başka türlü izah kabul etmez.

İbn Ömer62Talha b. Ubeydillah63Ebu Eyyup el-Ensari64 (r.anhüm.) gibi Sahabiler de Ebu Hureyre’nin (r.a.) hadis ilmindeki yüksek mertebesini itiraf etmekte ve bunu Allah Rasülü (s.a.v.) ile olan birlikteliğine bağlamaktadırlar.

Son Üç Yılın Bereketi

Efendimiz’in (s.a.v.) son üç yılı, içtimai, siyasi, hukuki birçok mühim hadiseye tanıklık etmiştir. Çünkü Kureyş’in ateşkesi ardından bütün mesaisini İslam’a davete hasretti. Farklı bölgelere İslam elçilerini gönderdi. Medineye’de “Ceziretu’l-Arap”ın her köşesinden kabileler geldi. Ebu Hureyre (r.a.), Allah Rasülü’nün (s.a.v.) başucunda bekleyen müdakkaik bir talebe suretinde bütün bu olup-bitenlere tanıklık etti. Gözleriyle gördü, kulaklarıyla işitti ve yüreğiyle ezberine aldı. Kimsenin sormaya cesaret edemediği konuları Hz. Resulüllah’a (s.a.v.) sorup-öğrendi.65

***

Ebu Hureyre’nin (r.a.) beş bin küsur hadis rivayet etmesi tamamiyle olağan bir durumdur. Bu noktada diğer Sahabilerin Ebu Hureyre (r.a.) ile benzer konumda olamamalarının sırrı ise Allah Rasülü’nün (s.a.v.) Ebu Hureyre’ye (r.a.) yönelik hususi dualarıdır. Peygamber duasının bereketi rivayetlerin miktarına etki emiştir. Bunu anlayabilmek için, muhakkak mümin olmak gerekmez. Tarihi verileri tahrif etmeden okuma dürüstlüğüne katlanan herkes rivayet noktasında Ebu Hureyre’nin (r.a.) hangi amillere binaen “kümbetler arasında yükselen bir Kubbe-i Harda” olduğunu idrak edecektir.

62 Hakim, Müstedrek, III, 583
63. Hakim, Müstedrek, III, 585.
64. Hakim, Müstedrek, III, 586.
65. Hakim, Müstedrek, III, 584.
66. Hatip, a.g.e.., s. 205.

İhsan Şenocak Hocaefendi

Reklamlar

Ebu Hureyre'nin 5374 hadis rivayet etmesi şaşılacak bir şey mi?” üzerine 4 yorum

  1. Evet muhaddisînin muhakkikîninden “El-Hâfız” tabir ettikleri zâtlar, lâekal yüzbin hadîsi hıfzına almış binler muhakkik muhaddisler, hem elli sene sabah namazını işâ’ abdestiyle kılan müttaki muhaddisler ve başta Buharî ve Müslim olarak Kütüb-ü Sitte-i Hadîsiye sahibleri olan ilm-i hadîs dâhîleri, allâmeleri tashih ve kabul ettikleri haber-i vâhid, tevatür kat’iyyetinden geri kalmaz.
    Evet fenn-i hadîsin muhakkikleri, nakkadları o derece hadîs ile hususiyet peyda etmişler ki, Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm’ın tarz-ı ifadesine ve üslûb-u âlîsine ve suret-i ifadesine ünsiyet edip meleke kesbetmişler ki; yüz hadîs içinde bir mevzu’u görse, “Mevzu’dur” der.
    “Bu, hadîs olmaz ve Peygamber’in sözü değildir” der, reddeder.
    Sarraf gibi hadîsin cevherini tanır, başka sözü ona iltibas edemez.
    Yalnız İbn-i Cevzî gibi bazı muhakkikler tenkidde ifrat edip, bazı ehadîs-i sahihaya da mevzu’ demişler.
    Fakat her mevzu’ şey’in manası yanlıştır demek değildir; belki “Bu söz hadîs değildir” demektir.
    Sual:
    An’aneli senedin faidesi nedir ki; lüzumsuz yerde, malûm bir vakıada “an filan, an filan, an filan” derler?
    Elcevab:
    Faideleri çoktur.
    Ezcümle, bir faidesi şudur: An’ane ile gösteriliyor ki, an’anede dâhil olan mevsuk ve hüccetli ve sadık ehl-i hadîsin bir nevi icmaını irae eder ve o senedde dâhil olan ehl-i tahkikin bir nevi ittifakını gösterir.
    Güya o senedde, o an’anede dâhil olan herbir imam, herbir allâme; o hadîsin hükmünü imza ediyor, sıhhatine dair mührünü basıyor.

    (Ondokuzuncu Mektub/4.Nükteli İşaret/3.Esas)
    Mektubat(RNK) – 99

    Bediüzzaman Said Nursi

  2. Hem Ebu Hüreyre, Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm’a şekva etmiş ki, “Nisyan bana ârız oluyor.” Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm ferman etmiş, bir mendil şeklinde bir şey açmış.
    Sonra mübarek avucu ile gaibden birşey alır gibi, öyle avucunu oraya boşaltmış.
    İki-üç defa öyle yaparak Ebu Hüreyre’ye demiş: “Şimdi mendili topla.” Toplamış.
    Bu sırr-ı manevî-i dua-yı Nebevî ile Ebu Hüreyre kasem eder ki: “Ondan sonra hiçbir şey unutmadım.” İşte bu vakıalar, ehadîs-i meşhuredendirler.

    (Ondokuzuncu Mektub/14.İşaret/3.Misal)
    Mektubat(RNK) – 154

  3. İnsan beyninin adeta küçük bir benzeri olabilecek bir bilgisayar, hafızasına pekçok şey alabiliyorken,Hz.Ebu Hureyre Efendimiz niye alamasın? Hz.Ebu Hureyre Efendimiz mi almaya aciz bir beyne sahip yoksa bunu iddia edenler mi anlamaya aciz bir beyne sahip? Elbette ikinci şık.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s